نکات مهم و ضروری صادرات به امارات و دبی از ایران
صادرات به امارات و بازار پررونق دبی، یکی از سودآورترین و در دسترس‌ترین مسیرهای تجارت خارجی برای بازرگانان ایرانی است. نزدیکی مرزهای آبی، سرعت بالای ترخیص و دسترسی به بازارهای جهانی، موقعیتی استثنایی برای ارسال انواع کالا فراهم کرده است؛ با این حال، موفقیت در صادرات به امارات بدون تسلط بر مقررات گمرکی، استانداردهای بسته‌بندی و مدیریت صحیح هزینه‌های حمل‌ونقل امکان‌پذیر نیست. در این مقاله جامع، صفر تا صد مراحل قانونی، پرسودترین کالاهای صادراتی، روش‌های ترابری و ترفندهای مهار هزینه‌ها در گمرکات امارات را به زبان ساده بررسی می‌کنیم.
مراحل صادرات به امارات از صفر تا صد
اجرای یک پروژه تجاری موفق در روند صادرات به امارات نیازمند رعایت ترتیب گام‌های اداری، فنی و ترابری است. گذر موفق از این زنجیره، از اتلاف سرمایه و سرگردانی بار در اسکله‌ها جلوگیری می‌کند:
گام اول؛ تحقیقات بازار و بازاریابی میدانی در دبی:
پیش از ارسال هرگونه نمونه یا عقد قرارداد، ارزیابی شرایط روز بازار، تحلیل رفتار رقبا و بررسی قیمت‌های موجود در بازارهای مرکزی دبی نظیر بازار راس‌الخور و الشندغه ضروری است. صادرکننده باید مشخص کند کالای او توانایی رقابت با محصولات کشورهای هند، ترکیه و مصر را از نظر کیفیت، ثبات عرضه و قیمت تمام‌شده دارد یا خیر.
گام دوم؛ مذاکره، صدور پیش‌فاکتور و عقد قرارداد رسمی:
پس از یافتن مشتری معتبر، مشخصات کامل کالا شامل وزن خالص، وزن ناخالص، سطح کیفیت، نحوه بسته‌بندی، شرایط پرداخت ارزی و ترم‌های بین‌المللی اینکوترمز در یک پیش‌فاکتور رسمی قید می‌شود. پس از تأیید، قرارداد تجاری تنظیم شده و نحوه وصول وجه از طریق صرافی‌ها یا تراستی‌ها مشخص می‌گردد.
گام سوم؛ ثبت سفارش و دریافت مجوزهای استاندارد در مبدأ:
بسته به ماهیت کالا، بازرگان موظف است مجوزهای خروجی نظیر گواهی بهداشت جهاد کشاورزی، تاییدیه سازمان دامپزشکی، پروانه استاندارد یا مجوزهای سازمان صمت را اخذ نماید تا امکان اظهار رسمی کالا در گمرک خروجی فراهم شود.
گام چهارم؛ بسته‌بندی صادراتی و لیبل‌زنی دوزبانه:
بسته‌بندی مناسب برای صادرات به امارات باید در برابر رطوبت و دمای بالای خلیج فارس مقاوم باشد. پالت‌بندی اصولی، مهاربندی با تسمه و استرچ‌پیچ کردن بسته‌ها ضروری است. تمامی بسته‌ها و کارتن‌ها باید دارای برچسب‌های اطلاعاتی خوانا به دو زبان عربی و انگلیسی شامل نام تجاری، ترکیبات، تاریخ دقیق تولید، انقضا و کشور سازنده باشند.
گام پنجم؛ تشریفات گمرکی در مبدأ و ارزیابی بار:
محموله پس از ورود به گمرکات مرزی جنوب نظیر بندرعباس، لنگه یا بوشهر، در سامانه جامع گمرکی اظهار می‌شود. پس از بازرسی‌های فیزیکی، مطابقت با اسناد و نظارت‌های آزمایشگاهی، پروانه صادراتی صادر و اجازه بارگیری داده می‌شود.
گام ششم؛ رزرو تجهیزات حمل، بارگیری و صدور بارنامه رسمی:
هماهنگی با شرکت کشتیرانی یا فورواردر جهت اختصاص کانتینرهای مناسب خشک یا یخچالی، جابه‌جایی بار روی شناور و صدور بارنامه رسمی بین‌المللی انجام می‌پذیرد تا محموله به سمت بنادر امارات حرکت کند.
گام هفتم؛ اظهار در گمرک امارات، ترخیص و تحویل:
اسناد تجاری شامل فاکتور، پکینگ‌لیست، گواهی مبدا و بارنامه در سامانه الکترونیک گمرک دبی بارگذاری می‌شود. پس از پرداخت حقوق ورودی و تست‌های آزمایشگاهی، بارنامه ظهرنویسی شده و محموله به عنوان بخشی از مسیر صادرات به امارات با تریلی به انبار یا فروشگاه مشتری تحویل داده می‌شود.
لیست بهترین و پرسودترین کالاهای صادراتی به دبی
بازار دبی به دلیل وجود جامعه‌ای چندملیتی و نقش‌آفرینی در حوزه صادرات به امارات، تنوع بالایی از محصولات را مطالبه می‌کند. با این حال، کالاهایی که مزیت نسبی دارند همواره در صدر معاملات قرار می‌گیرند:
صادرات پسته و انواع خشکبار به امارات: پسته در کنار مغز گردو، کشمش و بادام، یکی از ارکان سنتی و پرسود در حوزه صادرات به امارات محسوب می‌شود. بخشی از این محصولات در بازار امارات مصرف شده و بخش قابل توجهی با بسته‌بندی مجدد صادر می‌گردد. رعایت استانداردهای مربوط به سطح آفلاتوکسین و نگهداری در محیط خشک از ارکان حفظ ارزش این کالا است.
صادرات زعفران و طلای سرخ به دبی: به دلیل حضور هتل‌های لوکس، شرکت‌های دارویی و عطرسازی‌های معتبر در دبی، زعفران و نگین صادراتی تقاضای مداوم دارد. با توجه به ارزش بالا و وزن سبک زعفران، این کالا با هواپیما به دبی ارسال می‌شود تا کیفیت عطر و رنگ آن کاملاً دست‌نخورده باقی بماند.
صادرات میوه، صیفی‌جات و سبزیجات تازه: امارات به دلیل زمین‌های نامناسب و اقلیم خشک، مصرف‌کننده دائمی محصولات کشاورزی ایران است. یکی از نکات کلیدی در صادرات به امارات برای این دسته از کالاها، انتقال محموله‌ها با کانتینرهای یخچالی مدرن و حفظ بی‌وقفه زنجیره سرما است تا میوه‌ها بدون افت کیفیت به دست بنکداران برسند.
صادرات عسل طبیعی و گیاهان دارویی (خاکشیر و کاسنی): عسل‌های دارویی کوهستان و گیاهانی نظیر خاکشیر، زیره و رازیانه به علت خواص درمانی، در میان ساکنان بومی امارات و جوامع هندی و پاکستانی مقیم دبی خریداران زیادی دارند. ارائه برگه‌های آزمایشگاهی مبنی بر عدم وجود شکر مصنوعی و اخذ گواهی حلال، شرایط را برای فروش با قیمت مناسب در فروشگاه‌ها تسهیل می‌کند.
صادرات مصالح ساختمانی، فولاد و کلینکر: پروژه‌های انبوه‌سازی و برج‌سازی در دبی و ابوظبی تقاضای وسیعی برای سیمان، کلینکر، کاشی و سرامیک، سنگ‌های ساختمانی و مقاطع فولادی ایجاد کرده است. همین امر فرصت ویژه‌ای را برای صادرات به امارات در زمینه مصالح ساختمانی فراهم می‌آورد.
صادرات قیر، مشتقات پتروشیمی و حلال‌های صنعتی: قیر راه‌سازی در گریدهای گوناگون، گرانول‌های پلیمری و روغن‌های صنعتی بخش چشمگیری از محموله‌های ورودی به بندر جبل علی را شامل می‌شوند که با شناورهای فله‌بر، تانکر و ایزوتانک انتقال می‌یابند.
پتانسیل‌ها و مزایای استراتژیک تجارت با امارات
انتخاب این مقصد بازرگانی و سرمایه‌گذاری روی صادرات به امارات از چند ویژگی منحصربه‌فرد ناشی می‌شود که کمتر کشوری در منطقه قادر به رقابت با آن است:
- کانون صادرات مجدد کالا:
بخش بزرگی از محموله‌های ورودی، برای مصرف داخلی باقی نمی‌مانند. از این رو، صادرات به امارات می‌تواند گامی استراتژیک برای ارسال کالا به بنادر هند، شرق آفریقا، آسیای میانه و سایر کشورهای عربی باشد.
- مسافت کوتاه دریایی و تنوع خطوط ترابری:
فاصله بنادر جنوبی ایران تا سواحل امارات بسیار اندک است. این مزیت لجستیکی سبب شده تا زمان رسیدن کالا از طریق لندینگ‌کرافت‌ها به کمتر از ۲۴ ساعت و از طریق پروازهای کارگو به چند ساعت محدود شود که برای اقلام کشاورزی فسادپذیر مزیتی تعیین‌کننده است.
- زیرساخت‌های بندری پیشرفته در جهان:
بندر جبل علی در دبی به عنوان یکی از ده بندر بزرگ و هوشمند جهان، امکان پهلوگیری بزرگ‌ترین کشتی‌های اقیانوس‌پیما و تخلیه شبانه‌روزی هزاران کانتینر را داراست. وجود انبارها، سردخانه‌های وسیع و تجهیزات مکانیزه، ضریب امنیت نگهداری بار را به حداکثر رسانده است.
- ثبات نرخ برابری ارز و تنوع خریداران:
برابری پایدار درهم امارات در برابر دلار آمریکا طی دهه‌های گذشته، پیش‌بینی‌های مالی در روند صادرات به امارات را مطمئن کرده و ریسک سقوط ارزش مطالبات ارزی را از میان برده است.
مدارک، قوانین و تاییدیه‌های گمرکی ورود به دبی
ورود قانونی بار در جریان صادرات به امارات مستلزم انطباق کامل با قوانین گمرک فدرال این کشور و الزامات سامانه‌های مربوطه است. هرگونه نقص در اسناد، به تاخیر در ترخیص و صدور جریمه می‌انجامد:
کارت بازرگانی معتبر: مجوز فعالیت بازرگانی صادرکننده در سامانه‌های جامع گمرکی ایران.
فاکتور فروش بازرگانی: شامل اطلاعات دقیق طرفین، شماره تعرفه گمرکی، ارزش کل ارزی کالا و ممهور به مهر رسمی اتاق بازرگانی.
لیست عدل بندی: مشخصات ریز بسته‌ها، کارتن‌ها، وزن خالص، ناخالص و نقشه استافینگ روی پالت‌ها.
گواهی مبدا رسمی: تاییدیه صادره از اتاق بازرگانی ایران مبنی بر ساخت کالا در داخل کشور.
بارنامه رسمی حمل دریایی یا راهنامه هوایی: سند قانونی مالکیت کالا در طول مسیر ترابری.
تاییدیه‌های بهداشت و قرنطینه: برای اقلام غذایی، کشاورزی و دامی همراه با ثبت در سامانه ایمنی مواد غذایی شهرداری دبی (زاد).
تمام کالاهای مصرفی موظف به درج برچسب اطلاعاتی شامل تاریخ تولید و انقضا به دو زبان عربی و انگلیسی هستند و هرگونه ناخوانا بودن مندرجات می‌تواند موجب توقیف بار در بازرسی‌های گمرکی بندر جبل علی گردد.
روش‌های حمل بار به امارات (دریایی و هوایی)
بسته به ارزش کالا، حجم، حساسیت به فساد و بودجه تخصیص‌یافته، روش‌های مختلفی برای حمل کالا در روند صادرات به امارات به کار گرفته می‌شود:
حمل دریایی با کانتینرهای خشک و یخچالی:
اصلی‌ترین روش انتقال بارهای عمومی و صنعتی، کانتینرهای دربست ۲۰ فوت و ۴۰ فوت است. همچنین برای خرده‌بارها از سیستم گروپاژ استفاده می‌شود. برای محموله‌های لبنیات، گوشت و میوه‌جات، به‌کارگیری کانتینرهای یخچالی مدرن برای حفظ زنجیره سرما تا زمان ورود به بندر جبل علی الزامی است.
شناورهای سنتی، لنج‌ها و لندینگ‌کرافت‌ها:
برای تناژهای بالای مصالح ساختمانی، گچ، سنگ، کلینکر و بارهای کشاورزی حجیم با ماندگاری بالا مانند هندوانه، لندینگ‌کرافت‌ها و شناورهای سنتی باری گزینه‌ای بسیار کم‌هزینه و سریع هستند که مستقیماً از بنادر خوزستان، بوشهر و هرمزگان به اسکله‌های الحمریا، دیره یا شارجه تردد دارند.
حمل بار هوایی سریع:
زعفران، خاویار، فرش‌های نفیس، دارو و نمونه‌های آزمایشی بازرگانی با پروازهای کارگو یا فریت بار از فرودگاه امام خمینی تهران و فرودگاه شیراز در کمتر از چند ساعت به فرودگاه بین‌المللی دبی یا آل مکتوم منتقل می‌شوند که سلامت محموله و امنیت را تضمین می‌کند.
برآورد هزینه‌های حمل، عوارض و تعرفه گمرک امارات
محاسبه دقیق بهای تمام‌شده و هزینه‌های پنهان در فرایند صادرات به امارات، حاشیه سود صادرکننده را محافظت می‌کند:
هزینه‌های داخل مبدأ: سورتینگ، پالت‌بندی، حمل زمینی تا بندر خروجی و صدور گواهی‌های سلامت و استاندارد.
کرایه حمل و هزینه‌های جابه‌جایی بندری: کرایه دریانوردی، هزینه‌های ترمینال در بنادر مبدأ و مقصد و بیمه بین‌المللی باربری.
حقوق گمرکی پایه و ارزش افزوده: امارات معمولاً تعرفه پایه ۵ درصدی بر ارزش سیف محموله وضع می‌کند. همچنین مالیات بر ارزش افزوده با نرخ ۵ درصد در مرحله ترخیص قطعی دریافت می‌گردد.
مالیات‌های کالاهای زیان‌رسان: دریافت مالیات‌های صددرصدی برای محصولات تنباکو، سیگار و نوشیدنی‌های انرژی‌زا و مالیات ۵۰ درصدی برای نوشیدنی‌های قندی.
ترخیص و انبارداری محلی: دستمزد ترخیص‌کاران در سامانه میرسال، تست‌های آزمایشگاهی بهداشت و حمل جاده‌ای کانتینرها از بندر جبل علی تا انبار نهایی.
مهم‌ترین چالش‌ها و ریسک‌های صادرات به دبی
ورود آگاهانه به این بازار و موفقیت در صادرات به امارات مستلزم پیش‌بینی موانع و مهار ریسک‌های احتمالی است:
- موانع بانکی و تسویه مطالبات: محدودیت‌های ناشی از تحریم، لزوم استفاده از صرافی‌های معتمد، حساب‌های تراستی یا شرکت‌های ثبت‌شده در دبی را جهت وصول ارز ضروری ساخته است.
- کنترل‌های دقیق بهداشتی و باقیمانده سموم: در صورت مغایرت بار با استانداردهای قرنطینه یا بالا بودن سموم، کالا در اسکله متوقف و با هزینه صاحب بار مرجوع یا منهدم می‌شود.
- رقابت شدید با کالاهای جهانی: بازارهای دبی میزبان برندهای تراز اول بین‌المللی با بسته‌بندی‌های مکانیزه هستند؛ ورود با بسته‌بندی سنتی و ضعیف موجب افت شدید قیمت خواهد شد.
- جریمه‌های دموراژ کانتینر: گرمای شدید هوا و دیرکرد در ترخیص کانتینرهای یخچالی، جریمه‌های سنگین خواب کانتینر و هزینه برق اسکله را تحمیل می‌کند.
خدمات حمل و ترخیص بار ساعی ترابر آرشام
شرکت نمایندگی کشتیرانی و خدمات بار هوایی ساعی ترابر آرشام با در اختیار داشتن شبکه گسترده بین‌المللی و دفاتر نمایندگی در دبی و بنادر منطقه، خدمات تخصصی زیر را برای تسهیل صادرات به امارات ارائه می‌دهد:
- حمل دریایی کانتینری (FCL و LCL) به عنوان شرکت کشتیرانی و NVOCC
- تأمین کانتینرهای استاندارد ۲۰ و ۴۰ فوت خشک، یخچالی، ایزوتانک و فلکسی‌تانک
- حمل دریایی محموله‌های فله و جنرال کارگو
- حمل هوایی بار (کارگو و فریت بار) به فرودگاه دبی
- ارائه فری‌تایم‌های (Free Time) طولانی و رقابتی در مبدأ و مقصد
- ترخیص تخصصی کالا از گمرکات ایران و امارات
- صدور بارنامه رسمی و بین‌المللی دریایی و هوایی
- صدور بیمه‌نامه معتبر باربری بین‌المللی
- خدمات انبارداری، استافینگ، بارچینی و پالت‌بندی کالا در پایانه‌های اختصاصی
- مهاربندی (Lashing) و بسته‌بندی صادراتی کالا
- مشاوره تخصصی در زمینه امور گمرکی و اینکوترمز
- پشتیبانی و پیگیری ۲۴ ساعته موقعیت بار در ۷ روز هفته
جمع بندی
موفقیت و پایداری در صادرات به امارات نیازمند تکیه بر بسته‌بندی صادراتی، حفظ استانداردهای سلامت و استفاده از سامانه‌های ترابری سریع است. بازار پررونق دبی فرصتی مناسب برای توسعه فروش کالاهای ایرانی است، به شرط آنکه مراحل تجاری با دقت و از مسیرهای قانونی پیش برود.
بلاگ مرتبط
سوالات متداول
پسته و خشکبار ممتاز، زعفران صادراتی، صیفی‌جات گلخانه‌ای، مصالح ساختمانی باکیفیت و قیر و مواد پتروشیمی بالاترین پتانسیل سودآوری را به خود اختصاص داده‌اند.
سفر لندینگ‌کرافت‌ها از بنادر لنگه و بوشهر به دبی معمولاً بین ۱۰ الی ۲۰ ساعت و تردد کشتی‌های کانتینری از اسکله شهید رجایی تا بندر جبل علی حدود ۱ الی ۲ روز زمان می‌برد.
تعرفه استاندارد برای اغلب کالاهای عمومی و مواد غذایی ۵ درصد بر مبنای ارزش سیف کالا است، به استثنای محصولات دخانی که مشمول ۱۰۰ درصد عوارض ویژه می‌شوند.
با ارسال پیشاپیش اسناد کامل برای ترخیص‌کار، هماهنگی قبلی برای خروج بار و اخذ روزهای معافیت بیشتر در فرایند صادرات به امارات از طریق شرکت ساعی ترابر آرشام، هزینه‌های دموراژ به طور کامل مهار می‌شوند.