ایرباس در حال انجام آزمایشهای زمینی فشرده بر روی سامانههاست تا برای یک دوره ۹ماهه پروازهای آزمایشی هواپیمای باری جدید A350 که از اکتبر سال آینده آغاز میشود آماده شود. این شرکت امیدوار است نخستین هواپیما را تا پایان سال ۲۰۲۷ وارد خدمت کند.
ایرباس برنامههای تبدیل هواپیماهای مسافری به باری برای هواپیماهای کوچکتر دارد، اما تا سال ۲۰۲۱ هرگز وارد بازار هواپیماهای باری پهنپیکر نشده بود. این شرکت اکنون ۸۲ سفارش قطعی از ۱۳ شرکت هواپیمایی و لیزینگ دارد، در حالی که بوئینگ برای نسل جدید هواپیمای باری 777-8 بیش از ۵۰ سفارش دریافت کرده است.
ایرباس ماه گذشته یک پیشبینی ۲۰ ساله منتشر کرد که نشان میدهد تقاضای حملونقل هوایی بار با نرخ رشد مرکب سالانه ۳٫۳٪ افزایش مییابد و موجب رشد ۴۵ درصدی ناوگان جهانی هواپیماهای باری اختصاصی تا ۳۴۲۰ فروند خواهد شد — شامل ۸۱۵ هواپیمای فعلی و ۲۶۰۵ هواپیمای جدید. از این میان، ۱۵۳۰ هواپیما جایگزین ناوگان قدیمی میشوند و بقیه برای پاسخ به رشد تقاضا خواهند بود.
برآورد ایرباس این است که هواپیماهای جدید شامل ۱۱۲۰ هواپیمای کوچک، ۸۵۵ پهنپیکر متوسط و ۶۳۰ پهنپیکر بزرگ باشند. در کل، از ۲۶۰۵ هواپیمای باری جدید، ۱۶۷۰ فروند حاصل تبدیل هواپیماهای مسافری به باری و ۹۳۵ فروند تولیدی خواهند بود.
مدیران برنامه روز سهشنبه برنامه تولید دو هواپیمای آزمایشی و دریافت گواهینامه برای این هواپیمای باری نسل جدید ـ که نسخهای مشتقشده از هواپیمای مسافری محبوب A350 با بدنه کامپوزیت است ـ را تشریح کردند. این برنامه به دلیل مشکلات زنجیره تأمین یک سال تأخیر داشته است.
پروازهای آزمایشی نسبتاً سبک خواهند بود (حدود ۴۰۰ ساعت) زیرا این هواپیما فقط نیاز به دریافت گواهینامه ارتقا از آخرین نسخه A350 یعنی A350-1000 دارد و موتور آن نیز نیازی به تأییدیه ندارد چون موتور رولزرویس ترنت بدون تغییر باقی مانده است. البته این به معنای ساده بودن فرایند نیست.
گیوم وویلموز، مدیر توسعه برنامه هواپیماهای پهنپیکر، در یک جلسه مجازی برای خبرنگاران گفت:
«آنچه آموختهایم این است که دریافت گواهینامه برای نسخه مشتقشده از یک پلتفرم تأییدشده قبلی کار بسیار دشواری است. نهادهای صدور گواهینامه نیز اکنون بسیار سختگیرتر از یک دهه قبل هستند. به همین دلیل ما حدود یک سال زودتر از موعد کار را شروع کردهایم.»
ایرباس کارهای نهایی خط مونتاژ برای نخستین هواپیمای آزمایشی، شامل نصب سامانهها، موتورها و تجهیزات اندازهگیری را آغاز کرده و نمونه دوم نیز بهزودی وارد مونتاژ میشود.
نمونه اول روی رفتار هواپیما در پرواز، از جمله عملکرد کروز و خلبان خودکار، تمرکز خواهد داشت و حدود ۳۰۰ ساعت پرواز آزمایشی خواهد کرد. نمونه دوم برای آزمایش تهویه (سرمایش و گرمایش)، تست دود و برخاست در شرایط دید کم استفاده خواهد شد.
بیش از ۳۰ مجموعه تجهیزات آزمایش زمینی در حال بررسی کارکرد و دوام سامانههای عملیاتی نظیر کنترل محیط، تشخیص مه، هشدار برخورد دم و بارگذاری محموله هستند. همچنین دو مرکز تخصصی برای ارزیابی عملکرد درِ باری و سامانه بارگذاری خودکار فعالیت میکنند. هدف شرکت، دریافت همزمان گواهینامه از آژانس ایمنی هوانوردی اتحادیه اروپا (EASA) و اداره هوانوردی فدرال آمریکا (FAA) است.
جوئل راکر، مهندس ارشد پروژه A350، گفت که این هواپیما با فهرست بلندبالایی از خواستههای مشتریان طراحی شده است: از جمله پایداری کامل روی زمین و بالانس دقیق در پرواز با بار کامل، سامانههای مستقل بارگذاری پالت برای طبقه اصلی و پایینی، فضای مناسب برای بارهای حجیم مانند موتور هواپیما، بخشهای باری با کنترل دمای بسیار دقیق، و اتصال دیجیتال بین کابین خلبان، بخش بار و محفظه بار.
بهعنوان مثال، درِ باری اصلی ۱۷۵ اینچ عرض دارد — بزرگترین در بین هواپیماهای باری موجود — و کف تقویتشده اجازه میدهد پالتها با وزن بالاتر حمل شوند. یک ویژگی مهم دیگر، کف ضدآب طبقه اصلی است که اجازه میدهد مواد خورنده و آلودگیها بدون نگرانی از خوردگی یا نیاز به خشککردن، شستشو شوند.
او افزود: «این موضوع به شکل قابلتوجهی قابلیت عملیاتی و هزینههای عملکرد را بهبود میدهد.»
راکر گفت ایرباس در مورد میزان بار قابل حمل محتاطانه عمل کرده اما احتمال افزایش بیشینه وزن برخاست پس از جمعآوری دادههای عملکردی در عملیات واقعی وجود دارد.
پشتیبانی تولید بوسیلهی رشد تقاضای جهانی
بین سالهای ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۴، ناوگان هواپیماهای باری قویترین دوره رشد خود را تجربه کرد و ۳۳٪ افزایش یافت. این جهش ناشی از افزایش تقاضای کالا و حملونقل هوایی در دوران کرونا بود که زنجیرههای تأمین را مختل کرد. شرکتهای باری و لیزینگ نیز سرمایهگذاری زیادی روی هواپیماهای باریکپیکر برای تبدیل انجام دادند، بهویژه بوئینگ 737-800 و ایرباس A321، که باعث عرضه بیش از اندازه کوتاهمدت شد. کارشناسان پیشبینی میکنند تعداد زیادی از هواپیماهای باری پهنپیکر قدیمی طی چند سال آینده بازنشسته شوند، زیرا خطوط هوایی آنها را در دوران کرونا بیشتر از برنامه نگه داشتند، زمانی که نرخهای حملونقل هوایی بهشدت افزایش یافت.
ایرباس نگاه محافظهکارانهتری نسبت به بوئینگ در مورد رشد بازار بار هوایی دارد.
بوئینگ رشد ۶۷ درصدی ناوگان باری تا سال ۲۰۴۴ را پیشبینی میکند. سال گذشته اعلام کرد که ۲۹۰۰ هواپیمای باری جدید وارد بازار خواهد شد (حدود ۳۰۰ فروند بیشتر از برآورد ایرباس ) و ۸۵۵ فروند آنها پهنپیکر بزرگ خواهند بود.
به طور همزمان، شرکت مشاورهای IBA در لندن تخمین میزند که ناوگان جهانی هواپیماهای باری تا ۴۰۰۰ فروند رشد کند؛ یعنی ۴۱٪ افزایش نسبت به ۲۸۰۰ فروند هواپیمای فعال در سال ۲۰۲۴. IBA پیشبینی میکند حدود ۲۰۰۰ تبدیل از مسافری به باری و ۹۰۰ تولید جدید موجب رشد ناوگان شوند.
بوئینگ رشد سالانه ۳٫۷٪ برای حجم بار هوایی پیشبینی میکند. بهطور کلی هر دو شرکت انتظار دارند حجم بار طی دو دهه آینده تقریباً دو برابر شود.
IBA حتی محتاطتر از ایرباس است و رشد سالانه ۱ تا ۲ درصدی را برای جابهجایی بار هوایی پیشبینی میکند، زیرا تنشهای ژئوپلیتیکی و تعرفههای رو به افزایش باعث میشود شرکتها زنجیره تأمین خود را متنوع کنند (بهویژه انتقال از چین به کشورهای آسیایی مانند ویتنام و فیلیپین) و بخشی از تولید را به مناطق نزدیکتر منتقل کنند.
کشورهایی مانند برزیل و اندونزی در حال تبدیل شدن به اقتصادهای قویتری هستند و درهای تجارت را بازتر میکنند که این امر حملونقل بار را جذب خواهد کرد. همچنین تجارت الکترونیک همچنان یک بخش پرتقاضاست و IBA رشد ۶ تا ۷ درصدی آن تا سال ۲۰۳۰ را پیشبینی میکند.
ایرباس معتقد است این تغییرات مسیرهای حملونقل را تغییر میدهند، اما به تقاضای کل آسیب نخواهند زد.
در سال ۲۰۲۵، حجم بار هوایی تاکنون حدود ۴٪ رشد سالانه داشته است. این رقم نسبت به رشد ۱۲٪ سال گذشته کاهش قابل توجهی است، اما همچنان بازار از نظر بسیاری قابل قبول است، زیرا انتظار میرفت تقاضا سرد شود و حتی برخی نگران افت شدید بودند پس از اقدام دولت ترامپ در اعمال …
بوئینگ در حال نهاییسازی توسعه مدل 777-8 برای عرضه تجاری در سال ۲۰۲۸ است. تولید مدلهای باری قدیمیتر 767 و 777 نیز تا پایان ۲۰۲۷ متوقف خواهد شد.
