مازاد تجاری چین برای نخستین بار از مرز یک تریلیون دلار گذشت. این رشد در شرایطی رقم خورد که تولیدکنندگان چینی برای دورزدن تعرفههای دولت دونالد ترامپ، صادرات خود را به بازارهای غیرآمریکایی افزایش دادند؛ بهخصوص اروپا، استرالیا و کشورهای جنوبشرق آسیا.
در همین حال، صادرات به ایالات متحده نسبت به مدت مشابه سال گذشته نزدیک به یکسوم کاهش یافت. «تخفیفهای تعرفهای که در جریان آتشبس تجاری چین و آمریکا توافق شد، در ماه گذشته کمکی به افزایش صادرات به آمریکا نکرد. اما رشد کلی صادرات همچنان احیا شد.» این را «زیچون هوانگ»، اقتصاددان چینی در کپیتال اکونومیکس میگوید.
او افزود: «انتظار داریم صادرات چین همچنان مقاوم باقی بماند و این کشور سال آینده نیز سهم بیشتری از بازار جهانی را به دست آورد.» هوانگ همچنین تأکید کرد: «نقش تغییر مسیر تجارت در جبران اثر منفی تعرفههای آمریکا همچنان رو به افزایش است.»
طبق آمار گمرک چین، صادرات این کشور در ماه نوامبر نسبت به سال گذشته ۵.۹٪ رشد داشته؛ در حالی که در اکتبر ۱.۱٪ کاهش ثبت شده بود. این رقم همچنین از پیشبینی ۳.۸٪ در نظرسنجی رویترز بالاتر بود.
واردات نیز ۱.۹٪ افزایش یافت، در مقایسه با رشد ۱.۰٪ در ماه قبل؛ کمتر از پیشبینی اقتصاددانان که ۳.۰٪ رشد را انتظار داشتند.
مازاد تجاری چین در نوامبر به ۱۱۱.۶۸ میلیارد دلار رسید، بالاترین رقم از ژوئن و بیشتر از ۹۰.۰۷ میلیارد دلار ماه قبل. این رقم همچنین از پیشبینی ۱۰۰.۲ میلیارد دلار فراتر رفت. مازاد تجاری ۱۱ ماه نخست سال نیز برای اولین بار از یک تریلیون دلار عبور کرد.
چین از زمان پیروزی ترامپ در انتخابات ۲۰۲۴، تلاش برای تنوعبخشی به بازارهای صادراتی را افزایش داده و بهدنبال تقویت روابط تجاری با جنوبشرق آسیا و اتحادیه اروپا است. همچنین با استفاده از حضور جهانی شرکتهای چینی، مراکز تولیدی جدید برای دسترسی به تعرفههای کمتر ایجاد کرده است.
صادرات چین به آمریکا در نوامبر ۲۹٪ نسبت به سال گذشته کاهش یافت. در مقابل، صادرات به اتحادیه اروپا ۱۴.۸٪ رشد داشت. صادرات به استرالیا ۳۵.۸٪ جهش کرد و اقتصادهای سریعالرشد جنوبشرق آسیا ۸.۲٪ افزایش واردات از چین داشتند.
این کاهش صادرات به آمریکا در حالی رخ داد که دو اقتصاد بزرگ دنیا توافق کردهاند برخی تعرفهها و محدودیتها را کاهش دهند؛ توافقی که پس از دیدار ترامپ و «شی جینپینگ» در ۳۰ اکتبر در کره جنوبی اعلام شد.
میانگین تعرفه آمریکا بر کالاهای چینی اکنون ۴۷.۵٪ است که بهطور قابلتوجهی بالاتر از سطح ۴۰٪ است؛ سطحی که اقتصاددانان میگویند حاشیه سود صادرکنندگان چینی را بهشدت تحت فشار میگذارد.
«دان وانگ»، مدیر بخش چین در گروه اوراسیا میگوید: «ماشینآلات الکترونیکی و نیمههادیها ظاهراً نقش کلیدی در افزایش صادرات دارند. کمبود تراشههای رده پایین باعث جهش قیمتها شده و شرکتهای چینی که جهانی شدهاند، انواع ماشینآلات و نهادهها را از چین وارد میکنند.»
نشستهای کلیدی در سایه ابهام تجاری میان چین و آمریکا
یوان چین روز دوشنبه، تحت تأثیر دادههای قوی صادرات، تقویت شد. سرمایهگذاران همچنین در انتظار سیگنالهای سیاستی از نشستهای مهم پایان سال هستند.
پولیتبورو (نهاد ارشد تصمیمگیری حزب کمونیست) متعهد شده است که برای افزایش تقاضای داخلی گام بردارد، تغییری که تحلیلگران آن را ضروری میدانند تا اقتصاد ۱۹ تریلیون دلاری چین از اتکای بیش از حد به صادرات فاصله بگیرد. مقامات عالیرتبه همچنین در روزهای آینده در کنفرانس سالانه کار اقتصادی مرکزی گرد هم میآیند تا اهداف کلیدی و اولویتهای سیاستی سال آینده را تعیین کنند.
اقتصاددانان تخمین میزنند که کاهش دسترسی به بازار آمریکا از زمان بازگشت ترامپ به کاخ سفید، رشد صادرات چین را حدود ۲ واحد درصد پایین آورده که معادل ۰.۳٪ از تولید ناخالص داخلی است. کاهش غیرمنتظره صادرات در اکتبر (پس از جهش ۸.۳ درصدی در سپتامبر) نشان داد که تاکتیک شرکتهای چینی برای ارسال پیشدستانه کالاها به آمریکا برای فرار از تعرفهها، دیگر کارایی سابق را ندارد.
اگرچه تولیدکنندگان چینی در نوامبر گزارش دادهاند که سفارشات جدید صادراتی نسبت به ماه قبل بهبود یافته، اما همچنان در محدوده انقباض قرار دارد و این نشاندهنده تداوم ابهام در بازار و دشواری جایگزینی بازار آمریکا است. یک نظرسنجی رسمی درباره فعالیت کارخانهها نشان داد که این بخش برای هشتمین ماه پیاپی منقبض شده است.
تقاضای داخلی همچنان ضعیف است
صادرات عناصر نادر خاکی چین در نوامبر ۲۶.۵٪ نسبت به ماه قبل افزایش یافت؛ نخستین ماه کامل پس از توافق شی و ترامپ برای تسریع در ارسال این مواد حیاتی.
واردات سویا در چین نیز در مسیر ثبت رکورد تاریخی است، زیرا خریداران چینی که بیشتر سال از خرید از آمریکا خودداری کرده بودند، اکنون خرید از تولیدکنندگان آمریکایی را افزایش دادهاند، در کنار واردات گسترده از آمریکای لاتین.
با این حال، تقاضای داخلی چین ضعیف باقی مانده و دلیل آن رکود طولانیمدت در بخش املاک است. این ضعف در کاهش واردات مس بدون پالایش (مادهای کلیدی در ساختوساز و تولید) مشهود است.
«لین سونگ»، اقتصاددان ارشد منطقه چین بزرگ در ING میگوید: «محوریت یافتن تقاضای داخلی بهعنوان موتور اصلی رشد، زمانبر خواهد بود؛ اما برای ورود چین به مرحله بعدی توسعه اقتصادی ضروری است.»
